تبليغاتX
زیرسیگاری

زیرسیگاری

یادداشتهای 2 هادی

 

" ...رکسانا نشست، نفسی کشید:« تغییر جهان با قواعد نیست، استثناء، جهش ایجاد می‌کند.»..."

 

دادن نمره قبولی به هر درامی توجه به سه عنصر اساسی را می‌طلبد: 1. رابطه و چالش انسان با خودش. ("تهوع" سارتر با تمرکز کامل بر یک شخص خاص این نوع رابطه را به کمال می‌رساند) 2. رابطه و چالش انسان با خانواده، نزدیکان و آشنایان ( "رومئو و ژولیت" شکسپیر نمونه کلاسیک‌شده‌ای در این باره است.) 3. رابطه و چالش انسان با جامعه ( در این زمینه مثال‌ها بی‌شمارند.) و اگر درامی هنری هر سه‌ی این‌‌ها را با هم در دل خود جای داد قطعا به موفقیت و مهم‌تر از همه "ماندگاری" می‌رسد و "استثناء" می‌شود که البته کار دشواری است.

 

قرار دادن این سه نوع رابطه و در عین حال به اطاله‌گویی نیفتادن در بستر یک درام کاری پیچیده است و دشوارتر تنظیم تعادل در این روابط و چالش‌هاست و این کاری‌ست که در ادبیات ایران گهگاه اتفاق افتاده و در سینمایش به ندرت. ( "هامون" نمونه‌ای مثال‌زدنی از اوج تلفیق و تعادل در این روابط سه‌گانه است.)

 

و "خانه ادریسی‌ها" نوشته "غزاله علیزاده" از این حیث بسیار موفق است. شخصیت‌هایی که تراش‌ می‌خورند تا اوج چالش با خود را تجربه کنند.( رکسانا، وهاب، لقا، خانم بزرگ) خانواده‌ای که ابتدا روابطی سرد با هم دارند و رابطه احساسی عجیبی با مردگان‌شان دارند (خانواده ادریسی با ورود رکسانا به عنوان یک رابط از گذشته به چالشی می‌رسند که البته در آخر متعالی‌ست.) و سرانجام جامعه‌ای که با همه پیچیدگی‌هایش از پس یک دیکتاتوری روزنه‌هایی باز کرده اما رو به خاموشی می‌رود. جامعه‌ای که تحلیل‌پذیر نیست و تضادهای خاص خوش را دارد.

 

"خانه‌ی ادریسی‌ها" در یک کلام رمانی کامل است.

 

رمانی که شدیدا راه به تعابیر اجتماعی و سیاسی می‌دهد ( نظام غالب از پس استبداد )، از جامعه‌شناسی مردمان در یک جامعه توسه‌نیافته غافل نیست ( ریاکاری، مهربانی و تعصب )، نقب به اعماق روح و روان انسان‌ها می‌زند ( گفت‌وگوهای وهاب و رکسانا )، داستان خود را بی‌دست‌انداز جلو می‌برد و در نهایت از لحاظ محتوایی نگاهی بسیار انسانی به آدم‌هایش دارد و همه آن‌ها را با بد و خوب‌هایشان معرفی می‌کند و می‌بخشد.

 

در این راه از تمام تکنیک‌های داستان‌نویسی هم بهره می‌گیرد و البته آن‌ها را به رخ نمی‌کشد و سهل و ممتنع جلوه می‌کند، از فانتزی هم غافل نمی‌شود و قطعا صحنه‌ای که "شوکت" بر بالای فواره آب حواسش به جمع‌آوری "گزارش" از حیاط خانه‌های مردم است با بیانی تصویری اوج این فانتزی‌گرایی بر بستری از واقعیت تمثیلی است.

 

از سوی دیگر رمانی چخوفی به معنای کامل کلمه است، آنجا که چخوف می‌گوید: اگر در داستانی تفنگی بر روی دیوار بود آن تفنگ باید تا آخر داستان شلیک شود. بر همین اساس هر آنچه که در فصول مختلف داستان کاشته می‌شود در جای دیگری به کار می‌آید. شاید برخی توصیفات در ابتدای داستان زائد به نظر بیایند اما دقیقا در جای دیگر کتاب امتداد یا قرینه آن را می‌بینیم که اتفاق می‌افتد. نمونه‌ها فراوانند: توصیفاتی که از وهاب و خیالاتش در ابتدای داستان می‌شود در ادامه داستان یا در همان راستا تعبیر می‌شوند یا با توجه به تغییرات وهاب نقیض آن به وقوع می‌پیوندند.

 

تغییرات بطئی و آرامی که هر دو سوی ماجرا در طول داستان برایشان پیش می‌‌آید آنقدر ظریف در دل ماجراهای روزمره تنیده شده است که تغییر خانواده اشرافی ادریسی با وجود انزوای افراطی‌شان در ابتدای داستان کاملا باورپذیر جلوه می‌کند، به این نمونه که نثر درخشانی هم توجه کنید:

 

" ... بوی مرد لقا را منقلب می‌کرد. وقتی کارگرها برای بیل زدن باغچه‌ها، هرس درخت‌ها و چیدن علف‌های هرز، چند روزی می‌آمدند، در اتاق خود می‌ماند و پایین نمی‌آمد. هر رگه‌ی بو او را به دستشویی می‌کشاند و بی‌وقفه عق می‌زد. ردیف دریچه‌های شمال و جنوب را می‌گشود، از دو سو نسیم می‌وزید، پرده‌های لوله شده، رو به سقف بالا می‌رفت، جار تکان می‌خورد، زیر طاق بلند، باد چرخزنان، زوزه می‌کشید. روزی دو بار خود را با آب و صابون می‌شست. بوی قلیا و کف می‌داد. شب‌ها پس از شام، از قوطی نقشداری پَرِ خشک گل‌های نارنج را برمی‌داشت، در آبجوش می‌ریخت و با قاشقی بلند هم می‌زد. شبکه رگبرگ‌ها نم می‌کشید، منبسط می‌شد و رنگ عوض می‌کرد. بخار روی فنجان بوی سایه‌زار، خرسنگ‌ها و دشت‌های دلمرده را در فضا می‌پراکند. جوشانده را جرعه جرعه می‌نوشید. با چنان نرمش و متانتی که حتی لب‌های او تر نمی‌شد. از پشت میز برمی‌خاست، شب بخیر سردی می‌گفت. ردای گلدار به تن، موها تک‌بافته، دست به نرده، از پله بالا می‌رفت، تا نیمرخ خمیری او در تیرگی پاگرد ناپدید می‌شد...."

 

چنین شخصیت اغراق‌آمیزی تا انتهای رمان و آرام آرام با رنگ‌آمیزی‌ای که از شخصیتش به دست نویسنده شده به چنان تعادلی می‌رسد که در خود تعهدی به آموزش هنرش احساس و آن را عملی می‌کند و این تغییر شگرف آن چنان باورپذیر است که خواننده احساس نمی‌کند نویسنده به او کلک زده است. این احساس البته فقط با خواندن رمان عملی می‌شود و توصیف اینکه ورزش کردن "رشید" چه اثری بر این تحول دارد بی‌فایده است.

 

سوءتفاهم‌هایی که دو طرف ماجرا (خانواده اشرافی و مردمی که حکومت انقلابی جدید آن‌ها را در خانه ادریسی‌ها اسکان داده) نسبت به هم دارند در تقابل‌های مختلف با هم به صورت درگیری یا دوستانه حل می‌شود و اگر چه "شوکت" همچنان ضدبورژوا می‌ماند اما به خاطر صداقت ذاتیش خانم ادریسی، وهاب و لقا را در کنار خود می‌پذیرد و از آن طرف این سه هم می‌آموزند که "عادیت" مردم عادی آنچنان که تصور می‌کردند بد نیست و این رازی‌ست که "خانه ادریسی‌ها" را از تمام آثار مشابهش مثل فیلم‌‌های "بانو"، "ویریدیانا" و حتی "رگبار" جدا می‌کند.

 

جلد اول رمان به خصوص در اوایلش شباهت‌های بسیاری با فیلم " بانو"ی مهرجویی که از قضا ساخت و اتمامش گویا همزمان با این رمان بوده است، دارد؛ ورود عده‌ای از مردمان فقیر به حریم و خلوت خانواده‌ای اشرافی با گرایش‌های روشنفکری و برخوردهایی که از این تقابل پیش می‌آید.

 

در "بانو"، بانو ابتدا از ورود این عده به خاطر تنوعی که برایش ایجاد کرده‌اند ناراضی نیست اما پس از مدتی حضور این افراد تبدیل به کابوسی ذهنی برای او می‌شود که برای رهایی از آن چاره‌ای جز فرار نمی‌بیند.

 

اما نگاه مهربانانه و منصف "غزاله علیزاده" در این رمان باعث می‌شود سیری معکوس در این باره طی شود و حضور بیگانگان و مردم عادی که در ابتدای داستان از قول وهاب ـ روشنفکر اشرافی 30 ساله که زندگیش با کتاب و خاطرات عمه جوانمرگ شده‌اش می‌گذرد ـ این گونه توصیف شده بود:

" چه شور حیوانی‌ای! پوچی و بیهودگی، تعصب و هیجان. چقدر به زندگی و زمین باید چسبیده باشند؟"، در پایان به درک متقابل طرفین می‌رسد؛ "وهاب" با کمک یکی از همان افراد عادی یعنی "رشید" می‌گریزد چرا که جایی برای کتاب‌ها (اندیشه‌هایش) در جامعه جدید نیست. "لقا" اما با شرایط سخت می‌ماند و می‌سازد تا هنرش را آموزش دهد به کودکان و با نوای پیانویش تسکینی باشد بر دردهای مردمی که از چاله به چاه افتاده‌اند و " خانم ادریسی" هم با "قهرمان قباد" به کوه می‌رود تا وعده 50 ساله‌اش را که زیر  انزوا رنگ باخته بود عملی کند.

 

از طرف دیگر شاهد پذیرش منطق خانواده ادریسی در بسیاری از موارد توسط همین مردمان عادی و حتی سرکرده‌شان "شوکت" هستیم که ابتدا تخاصم عجیبی از خود نشان می‌داد؛ عامل برقراری این تعامل منطقی بین طرفین، هنرپیشه تئاتری به نام "رکسانا" ست با شخصیتی پیچیده که هر دو طیف ماجرا را تجربه کرده و در همین حال هر دو سر ماجرا هم به او مشکوکند و هم به او اعتماد دارند، خود او هم در 36 سالگی سرگشتگی عجیبی دارد که در عین داشتن اعتماد به نفس که لازمه یک بازیگر است او را به شدت شکننده کرده.

 

اما شخصیت رکسانا نقطه ثقل داستان است و حضورش از معدود حضورهای قدرتمند"زن" با تمام ویژگی‌هایش که البته مانند "ماهی" در "رازهای سرزمین من" یک "فم فتال" نیست و در عین اینکه مدرن است دارای احساسات منحصر به فرد و مثبت است. "رکسانا" شاید معدود چهره واقعی زن در ادبیات ایران باشد.

 

 همزمانی تیپ‌سازی با شخصیت‌پردازی از دیگر برجستگی‌های این رمان است که با وسواس خاصی مد نظر نویسنده بوده است. افرادی مثل شهردار سابق، کوکان، کاوه، یوسف و تقریبا همه شخصیت‌های داستان به دلیل همان وجه تمثیلی رمان در عین اینکه می‌توانند معرف تیپ‌های مختلف اجتماعی باشند با وجود حاشیه‌ای بودنشان در رمان اما دارای شخصیت‌های کاملا پرداخت‌شده‌ای هستند و گواه این حرف فصلی است که هنگامی که "یونس شاعر"، گذشته آن‌ها را روی دایره می‌ریزد، همه شخصیت‌ها منطبق بر گذشته اکثرا دردناک خود هستند و خواننده احساس می‌کند انگار این داستان‌ها کاملا واقعیت زندگی هر یک از این اشخاص است؛ البته خود ایده‌ی بازگویی گذشته این افراد توسط "یونس" هم بسیار درخشان است و فلاش‌بکی کاملا همخوان با فضای داستان دارد. قطعا در کتابی که بخش زیادی از آن اختصاص به بازخوانی خاطرات افراد اصلی داستان دارد، شاید شنیدن خاطرات این افراد حاشیه‌ای از زبان خود آن‌ها و مثل شخصیت‌های اصلی باعث کسالت خواننده و تکرر در شیوه روایت می‌شد.

 

چه در توصیف‌ها چه در دیالوگ‌ها، جمله‌های کوتاه و بریده اساس کتاب را شکل می‌دهند؛ در عین حال در برخی موارد این جمله‌ها با جدا شدن از هم به وسیله کاما یا نقطه ولی حفظ یکپارچگی خود، تشکیل یک جمله بزرگ توصیفی و درخشان را می‌دهند، مثلا:

 

"... از پلکان بالا رفت، پا به سرسرا گذاشت، طاق گنبدی را نگاه کرد: تنپوشهای آبی رنگباخته، صورتی از حال رفته، ارغوانی گرد گرفته و سبز بی‌رمق چهار پری، در شعله‌یی نیلی بخار می‌شد؛ زیر خیمه شفاف جام ـ شیشه‌ها انگار تبسم می‌کردند، زنجیر گسسته چلچراغ با نفس‌هایشان می‌لرزیدند. وارد تالار شد. بین تاهای رومیزی چشمه‌دوزی، کنار آتش هیزم‌سوز، گربه به خواب رفته بود....  "

 

رمان به شدت مستعد تقلیل داده شدن به رمانی تمثیلی و یک‌بعدی درباره نقد دیکتاتوری ایدئولوژیک است، البته این موضوع هم یکی از تم‌های اصلی کتاب است اما ندیده شدن و نخوانده شدن رمان در طول این سال‌ها حداقل در این یک مورد به نفع کتاب تمام شده است و باعث شده امثال دوستان "شهروند امروزی" که مدعی کار تخصصی هستند اما تخصص آن‌ها در تقلیل دادن هر اثر چند لایه هنری به تمثیلی سیاسی است، نتوانند آن را به ابتذال بکشانند.

 

در کلامی دیگر "خانه ادریسی‌ها" رمانی "منصف" است؛ از آن جهت که شخصیت‌های داستانش را دوست دارد و شخصیتی ایجاد نمی‌کند تا نفرت خواننده را برانگیزد و شخصیتهایش "محقند".

 

شاید زمان نوشتن این رمان در منصف بودنش بی‌تاثیر نیست، کتاب در سال 69 نوشته شده و در بهار 70 منتشر؛ زمانه‌ای که خیلی چیزها شکست خورده و به انتها رسیده بود ولی خیلی چیزهای دیگر هم مثل آرمان‌گرایی به صورت افراطی نفی نمی‌شد؛ نفی‌هایی که این روزها در قالب رمان، جایزه آرمان‌ستیزان افراطی که نام "فرمالیست" به خود داده‌اند را می‌گیرند و یا در قالب کتاب‌های خاطرت چاپ می‌شوند و لجن می‌پاشند به هر آنچه که روزی "آرمان" بود و حالا ......

 

" بروز آشفتگی در هیچ خانه‌یی ناگهانی نیست؛ بین شکاف چوب‌ها، تای ملافه‌ها، درز دریچه‌ها و چین پرده‌ها غبار نرمی می‌نشیند، به انتظار بادی که از دری گشوده به خانه راه بیابد و اجزاء پراکندگی را از کمینگاه آزاد کند...."

 

 هادی احمدی

+ نوشته شده در  جمعه دهم خرداد 1387ساعت 19:55  توسط   | 

من و انصاری حالا دیگر وسواس گرفته‌ایم مطالبی را که بر وبلاگ می‌فرستیم با کیفیتی باشند که بعدها از آنها دفاع کنیم، به همین خاطر است که نزدیک 20 روز است مطلبی روی بلاگ منتشر نکرد‌ه‌ایم؛ کمبود شدید وقت و گرفتاری‌های کاری هر دویمان هم مزید بر علت شده است تا این وبلاگ بی‌مطلب بماند.

 

شخصا سوژه های زیادی در ذهن دارم اما همه آن‌ها برای تبدیل شدن به یک مطلب جمع و جور و شسته رفته وبلاگی نیازمند کمی وقت گذاشتن است که من فعلا ندارم؛ دیدن یک فیلم، مرور یک رمان، جمع‌بندی یک موضوع اجتماعی در ذهن و چیزی شبیه به این‌ها که البته کمی تمرکز هم می‌خواهد، البته که این یکی را اصلا ندارم در شرایط کنونی!

 

امیدوارم فرصتی گیر من و انصاری بیاید تا بیشتر به این بلاگ برسیم که حالا به نوشتن در آن علاقه‌مند شده‌ام و در مورد مطالبی که در پست اول این بلاگ نوشته‌ام تا حدی تجدید نظر کرد‌ه‌ام.

 

وقت داشته باشیم هر دو می‌نویسیم اگر نه باید در این بلاگ را تخته کنیم!  

 

هادی احمدی
+ نوشته شده در  جمعه سوم خرداد 1387ساعت 23:19  توسط   | 

 

با شروع شدن آهنگ  و شنیده شدن آوای گوش نواز ویولونها، ناخود آگاه به یاد موسیقی کلاسیک اروپایی می افتیم. نوشتن نت ها و ترکیب بندی سازهای بکارگرفته شده، بقدری استادانه انجام گرفته که هر دوستدار موسیقی، در همان ثانیه های اولین با کمی توجه به چیزی که میشوند، متوجه میشود که با یک کار کاملا متفاوت از آثار رایج موسیقی در دهه پنجاه روبروست، اما شاید به سختی بتواند باور کند که مشغول گوش فرادادن به یکی از درخشانترین این آثار است.

" تو هم با من نبودی یار

مثل من با من

و حتی مثل تن با من!"

صدای بغض آلود فرهاد در بیان اولین واژگان ترانه، خبر از یک اثر تراژیک میدهد.

"تو هم با من نبودی،

آنکه میپنداشتم

باید هوا باشد!"

شروع اثر بقدری کوبنده است که مخاطب را در یک فضای معلق نگه میدارد،

" و یا حتی

          گمان میکردم این تو

                   باید از خیل خبرچینان جدا باشد"

چیدمان المانهای فضاسازی، توسط شهیار قنبری در سرودن این ترانه بقدری با وسواس انجام گرفته که در همین ابتدای کار مخاطب را در یک فضای کاملا مشکوک قرار میدهد. شاید جفای بزرگی باشد در حق این اثر اگر بگوییم که این فضا، همان فضای مشکوک آشنا و ملموس است برای آنانکه که جو سیاسی سالهای قبل از انقلاب را، تجربه کرده اند.  جفا است اگر با هر محکی، جز محک هنر این اثر را بسنجیم.

  خواننده با جسارت تمام خبر از تفرقه میدهد، شاید اگر خط نهم شعر را حذف کنیم، شباهت بسیاری بتوانیم پیدا کنیم با تصنیفها و سرودهای احزاب سیاسی دهه پنجاه، اما فرهاد "تو" ی مخاطب هنر را هم جزو تمام خبرچینان قرار میدهد و شنونده از اینکه آماج سرزنشهای خواننده قرار میگیرد، غافگیر میشود.

"تو هم با من نبودی!

تو هم از ما نبودی!

آنکه ذات درد را،

                   باید صدا باشد!

و یا با من چنان همسفره ی شب

باید از جنس من و عشق و خدا باشد

تو هم مومن نبودی،

                   برگلیم ما

و حتی

                   در حریم ما"

شاید میپندارید که من بیخود شده از خویش، در برابر اسمهایی که در پشت این اثر قرار گرفته اند، کوششی بی نتیجه یا مبالغه ای نه در حد اثر، میکنم تا شاید موفق شوم به اثبات شاهکار بودن این ترانه که خود آن را دیوانه وار دوست دارم. اما کافیست فارغ از هر گونه دلبستگی یا بی تفاوتی خاص،  نگاهی به این تابلوی نقاشی آهنگین  بیندازید .

فرهاد شاید یگانه مرد قابل اعتماد اجرای این چنین اثری بوده است. گویی که اجرای فرهاد، بدون یاد آوری صورت مظلوم او امکان پذیر نیست. گویی که فرهاد خود شعر را سروده و خوانده است.

 فرهاد را در این اثر همچون دیگر آثارش دوست دارم. همچون فرهادی که نه در پی آن آرمان گرایی پوشالی ایست که خوانندگان هم دوره او داشتند و نه داعیه آوازخوانی حق و حقیقت را دارد چنانکه دلچسب روشنفکرمابان روزگار او بود.

فرهاد در این اثر سرتا پا اعتراض است و بس.

انسجام تکرارناشدنی  شعر،آواز و صدای سازها به همراه نتهای اسفندیار منفرزاده در آخرین قسمتهای  "آوار " که بی شک تبلور فرزانگی در موسیقی است ، رهاوردی جز غصه به همراه ندارد.

" ساده دل بودم

          که میپنداشتم

          دستان نا اهل تو باید،

          مثل هر عاشق  رها باشد

تو هم با من نبودی

          یار

                   ای آوار

                             ای سیل مصیبت بار!"

هادی انصاری

+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم اردیبهشت 1387ساعت 23:45  توسط   | 

 

 

 سعي دارم در اين وبلاگ كمتر به موضوعات روز بپردازم اما بعضي اوقات مسايل روزمره آنقدر مهم مي‌شوند كه چاره‌اي جز پرداختن به آن‌ها نيست.

 

12 ارديبهشت را به هر دليلي روز معلم ناميده‌اند كه خاطرم هست در دوران ابتدايي براي اينكه روز معلم براي آن معلم لعنتي‌مان كادويي بخريم با بچه‌هاي ديگر به رقابت مي‌پرداختيم؛ و چه عبث!

 

حالا كه به آن روزها فكر مي‌كنم تصور آن معلمان غیرعادی و نامتعادل دهه 60 يا تازه درآمده از دهه 60 تنم را مي‌لرزاند؛ آدم‌هاي بي‌مسئوليتي كه با كوچك‌ترين بهانه‌اي بچه‌ها را به باد كتك مي‌گرفتند و معلوم نيست چه نهادي اين حق را به آن‌ها مي‌‌داد؛ از قوانين آن سال‌ها بي‌اطلاعم و نمي‌دانم كه كتك زدن مانع قانوني داشت يا نه؟؟ ( كه با توجه به فضاي دهه 60 و اوايل دهه 70 بعيد نيست اين كار مجاز بوده باشد.)

 

مدرسه‌اي كه من دوران ابتدايي و راهنمايي را در آن گذراندم در حاشيه تهران بود و به جز چند محله بقيه محلات اين منطقه از سطح فرهنگي بالايي برخوردار نبودند و قوانين "حاشيه‌نشين‌ها" در آنجا حاكم بود و بچه‌ها هم طبعا از چنين فضايي به مدرسه مي‌آمدند اما معلمان به جاي اينكه راه و چاه را به آن‌ها نشان دهند بدون در نظر گرفتن شرايطي كه اين‌ها در آن رشد كرده‌اند چپ و راست آن‌ها را با خط‌‌كش و سيلي تنبيه مي‌كردند و انتظار داشتند كه آن‌ها كه در فقر مطلق مالي و فرهنگي رشد كرده‌اند "بچه‌هاي خوبي" باشند.

 

من هم در آن روزها از اين موهبت بي‌نصيب نماندم و با اينكه شاگرد نسبتا درس‌خواني بودم و زياد هم شر نبودم اما چوب اين معلمان مشکل دار به من هم اصابت كرد، تازه اين در شرايطي بود كه در دوران ابتدایی در مدرسه‌‌‌‌‌‌ای درس می‌خواندم که مادرم همان جا معلم بود و به قولی بقیه معلم‌ها هوایم را داشتند، حتی حالا که دوران اعترافات است اعتراف می‌کنم که از ترس یکی دو باری خود را خیس کردم!

 

یادم هست معلم کلاس چهارم در مدرسه تنها کسی بود که تنبیه بدنی نمی‌کرد و به همین خاطر بی‌اراده در رویاهای کودکی عاشق او شده بودم و زمانی که فهمیدم ازدواج کرده و دو دختر دارد عاشق دخترانش شدم که آن زمان مهدکودکی بودند! بعضی اوقات که او کلاس بود دو تا از بچه‌مثبت‌ها را می‌فرستاد دنبال دخترانش و حسرت اینکه برای یک بار هم که شده مرا به دنبال آن‌ها بفرستد برای همیشه در دلم ماند! ( اسم این معلم را به خاطر تاثیر نیکش بر من اینجا می‌آورم: خانم "مهبد" معلم کلاس چهارم سال تحصیلی 70 ـ 71 دبستان رجایی منطقه 5)

 

اوضاع در دوران راهنمایی بدتر شد و به تبع اینکه بچه‌ها شرتر شدند رفتار معلم‌ها هم خشن‌تر شد چون دیگر معلمان خانم نبودند و فضا یکسره مردانه و حتی "نظامی" بود. من در دوران راهنمایی شاگرد دوم کل مدرسه بودم و قاعدتا باید از شر کابل و شلنگ راحت، اما مدیر مدرسه که آدم بسیار کریهی بود چند بار شخصا با شلنگ به دست و سر و صورت من زد؛ تصور کنید شخصیت اجتماعی یک مدیر مدرسه چقدر پایین بود که شلنگ به دست به جان بچه‌های 12 و 13 ساله می‌افتاد.

 

دیگری معلمی بود که برای خط کش چوبی اش اسم گذاشته بود و آن را چوب مقدس می‌خواند!( آه که این مثل "چوب معلم گله...." چه مثل مضحکی است.)

 

خدا می‌داند که آن‌ها از این کار لذت می‌بردند یا نه؟ اما به نظرم خیلی از آن‌ها خود را خالی می‌کردند....ای خدا تصورش هم وحشتناک است که فرزند من بازیچه عقده‌های روانی فرد دیگری شود ولی ما شدیم...

 

دبیرستان که به مدرسه نمونه آمدم و بچه‌های دیگر را که اکثرا از مدارس نمونه بودند دیدم متوجه شدم آن‌ها تنبیه به آن معنا را تجربه نکرده‌اند و همین موردی بود که باعث احساس حقارتی عجیب درمن در مقابل آن‌ها می‌شد؛ احساسی که بعدها خیلی کار دستم داد.

 

چند سال پیش که با خواهرم ریاضی کار می‌کردم سر یک مسئله که متوجه نمی‌شد سیلی‌ای به گوش او زدم که تا ابد خودم را نمی‌بخشم اما حالا که فکر می‌کنم می‌بینم تاثيري كه اين ديوهاي نامتعادل و از همه جامانده و رانده که به معلمی پناه آورده بودند بر روح و روانم گذاشتند پاک‌ناشدنی است.

 

این مطلب اگر کمی شخصی شد به خاطر این بود که بسیاری از ما تجربه‌های کم و بیش  مشابهی را از سر گذرانده‌ایم.

 

موجود قدرناشناسی نیستم اما الان که به معلم‌‌هایم فکر می‌کنم هیچ حس خوبی در من نمی‌انگیزند، هیچ، بلکه نفرتم را تحریک می‌کنند.

 

هادی احمدی

 

+ نوشته شده در  شنبه چهاردهم اردیبهشت 1387ساعت 22:0  توسط   | 

"« این گرگ نیست! گرگ نیست! تا حال گرگی ندیدم که برقصد. تو دیدی؟»

مترجم گفت:« نه، ندیدم.» و مات و مبهوت حرکات گرگ ماند.

ولی گرگ به گاز و حرکت ناچیز کامیون عادت کرد."

 

نوشتن از رمانی که رابطه به شدت احساسی با آن دارم و میخواهم در معرفی و نقد آن وارد مسایل محتوایی نشوم برایم کار آسانی نیست.

 

"رازهای سرزمین من" نوشته رضا براهنی رمانی است کم خوانده شده و قدرنادیده در ادبیات معاصر ایران که از حیث درخشان بودن نوع روایت، بی بدیل و یکه است اما بسیاری از دوستان فرمالیست و "هنری" به واسطه نوع نگاه سیاسی جاری در آن همواره نادیده گرفته اندش.

 

این رمان را در سال 81 به توصیه دوستی (که هر کجا هست سلامت باشد) به همراه دو رمان دیگر یعنی "سالهای ابری" و " مدار صفر درجه" خواندم که این دوستمان معتقد بود که برای جامعه شناسی ایران قبل از انقلاب باید این سه رمان را خواند که حرف کاملا درستی هم میزد. از این سه "سالهای ابری" علی اشرف درویشیان ضعیف بود و یادم است که آخر از همه خواندم و امتحانات پایان ترم تیرماه 82 ام را بر باد داد، بیهوده!

 

 گرمای جنوب همچون دیگر آثار احمد محمود در "مدار صفر درجه " جاری بود و از خواندن آن حظ بسیار بردم اما کماکان "همسایه ها" ی  او ( البته نسخه بدون سانسور آن!)عنوان بهترین رمان اجتماعی معاصر ایران را حفظ خواهد کرد.

 

اما تجربه خواندن "رازهای سرزمین من" بی شک شگفت انگیز بود و سرمای تبریز داستان که ماجرا از آنجا آغاز و به تهران میرسد و دوباره به کندوان در همان حوالی برمیگردد در لابلای استخوانهایم رسوخ کرد و هنوز هم همراهم است.( پس از پایان خواندن کتاب که بی وقفه و سه روزه تمامش کردم٬ لرز کردم.)

 

فرم روایی کتاب در اکثر فصلها به صورت قول اشخاص درگیر در ماجرا مثل هوشنگ ، ماهی ، بیلتمور ، مترجم سابق و .... است و در دو جا به صورت سوم شخص روایت میشود، دو فرم عجیب دیگر هم در قالب گزارش اطلاعاتی و پرونده بازجویی "الی" در کتاب آمده و در عین همه اینها یکدستی نثر کاملا عالی حفظ شده است. نظرات ضد و نقیض این افراد در کنار هم کل منسجمی را تشکیل میدهند و خواننده در پایان کتاب لذتی غم انگیز از فهم تمام ماجراها و رسم کردن و یافتن خطوط نامرئی ارتباطات تنیده در کتاب احساس میکند.

 

در واقع فرم کتاب به این صورت است که با مرکزیت یک "گرگ" ابتدا دایره ای رسم میشود ( منظورم فرم دایره ای نیست، صبر کنید!) سپس دایره بعدی که در واقع فصل بعدی کتاب است بر دور دایره اول کشیده میشود و ضمن این که اطلاعات اولی را در خود دارد اطلاعات تکمیلی و نه تکراری٬ راجع به دایره قبل میدهد. جالب این است که هر کدام از این دایره ها به خودی خود کاملند ولی پوشش دهنده و همچنین تحت پوشش قرار گیرنده ی دایره بعدی هستند! تا دایره آخر رسم و همه ماجراها را درمی یابیم.

 

میدانم تلاشم برای توضیح دادن روایت فرمیک کتاب ناکام است که نوع روایت آن را باید با درک و شهود "حس" کرد.

 

جالب است که اکبر رادی ( که پیمانه عمرش برای نوشتن هنوز جا داشت) درباره این رمان با بیانی پرشور مینویسد:« این رمانی است که نه با معیارهای به ثبت رسیده و تعریفهای قالبی، که تنها به قوه غریزه و اشراق میتوان به عمق رازهای آن دست یافت. اثری با آب و گل برخی از فرازجوترین رمانهای آمریکای لاتین، با لغزشها و زائده های نمایان و بی تردید جذاب، هراس انگیز، بزرگ، که خون صاف و زنده ای در رمان جوان اما آهسته و با تانی ایران گشوده است.»

و در جای دیگر در پایان توصیف دلایل موفقیت این رمان میگوید: «نویسنده ای که تناسب زمان و ریتم را نداند، حتی اگر کلام در دست او موم باشد، زمان معاصر خود را کشف نکرده است و نویسنده ای که از لطف طنز محروم بوده باشد انسان های او موجودات ملال آوری هستند که در زیباترین حالات درک ناقصی از زیبایی دارند؛ و طنز و ریتم و فانتزی،رضا، به زیرکانه ترین اسلوب در رمان تو جاری است. میدانی؟.......رضا، براهنی! ملعون! ای غول دل انگیز! آیا میدانی چه کرده ای؟!»

 

رمان البته در ابتدای جلد دوم پرگو میشود و افت میکند اما دوباره با قدرت بیشتری ادامه میدهد و به پایانی شگرف میرسد.

 

نویسنده گرچه دارای جهت گیری سیاسی و اجتماعی مشخص است اما صحبتهای دیگران را هم به نوعی در خط داستانی گنجانده است تا رمان خودمحور یا به قول باختین " تک صدایی" نشود٬ گرچه کتاب نمیتواند ادعای "چندصدایی" هم داشته باشد.

مثلا این قسمت که مترجم سابق ساکن آمریکا به کسی که پیگیرزندگی  شخصی است که این مترجم قبلا با او در ارتباط بوده با نامه جواب میدهد:« ....نشستن تو آن وطن لعنتی، و هی عمله بنا دیدن، هی مف بچه دهاتی دیدن، هی کور و کچل دیدن، هی تاجر ...خل دیدن، هی شعر حافظ و خیام از بر کردن، هی "ناچره  لر" رفتن، سر چهارراه "شهناز" پیشاب شمس نوشیدن و دل و جگر و قلوه خوردن، و با این و آن با خوشرویی سلام و علیک کردن، یا متلک بارشان کردن و چشم و هم چشمی داشتن سر اینکه فلانی معنای ته دیگ را به عربی یا فرانسه یا انگلیسی بلد است یا نه، و شب کلید انداختن توی جا کلیدی در و تو رفتن، و خوابیدن بغل زنی که بوی شاش و گه هفت تا بچه مف به دهن میدهد. خوب حالیتان شد، آقای ریشه دار! مف ریشه شماست!»

 

جدای از محتوایی که  این سطرها بیان میکنند به نثر فوق العاده  آن دقت کنید، نویسنده میخواهد روزمرگی را بیان کند پس کلمات را پشت هم جوری میچیند که تکرار آن ها کاملا روزمرگی را القا میکند و در عین حال شما را کنجکاو پایان جمله میکند، درست مثل روزمرگی که کنجکاویم بدانیم کی تمام میشود!!

 

از حیث مفاهیم محتوایی و اجتماعی و سیاسی هم این رمان آن قدر قوی است که همه را به اظهارنظر وا میدارد، فقط به این نمونه از جامعه شناسی نهفته در بطن داستان و کاملا جا افتاده در متن دقت کنید: " سرگرد اعتقادات عجیبی درباره ارامنه داشت که معلوم نبود از کجا سرچشمه میگرفت. جدا معتقد بود که هر دختر ارمنی ، ته دلش یک شوهر آمریکایی میخواهد. میگفت که فشار روی این قبیل اقلیت ها در جامعه ایران آنقدر زیاد است که آنها یک حالت گریز از مرکز پیدا میکنند. دخترک اگر سواد داشته باشد، منشی خارجیها میشود و اگر بی سواد باشد، کلفتشان.............دیویس بکارت دختر را همان شب گرفته بود و بعد ده شبانه روز تمام، با دخترک عشق بازی کرده بود، بدون آنکه از ازدواج خبری باشد.»

 

فصل اول کتاب با نام " کینه ازلی " شعر خالص است و فصلهای بعدی شاعرانگی آن را ندارند، چرا؟! این شاعرانگی در کل فصلهای بعدی کتاب پراکنده میشود تا به چشم نیاید و ناگهان در دو سه فصل آخر انرژی عظیمی آزاد میکند که زمین و زمان و خواننده را با هم کن فیکون میکند.

 

توصیف براهنی از زندان انفرادی در این کتاب که هفت هشت صفحه به درازا میکشد قطعا بهترین توصیفی است که تا کنون در ادبیات داستانی و مستند ایرانی انجام شده است ٬ چه میدانم شاید هم بهتر از توصیفهای داسایوفسکی از زندان!

 

عصمت دریده شده ایرانی ( شاید لازم بود دریده شود) فقط در "دندیل" غلامحسین ساعدی با این قدرت آمده است٬ با شباهتی که انفعال مردمان در هر دو روایت دارد اما اینجا اسطوره ای به نام "گرگ" به یاری مردم بینوا می آید اما در " دندیل" از این خبرها نیست : عصمت دریده میشود و بیگانه میرود.

 

زنان هم که در آثار براهنی جای خاص دارند و رویکردهای عمیق فمینیستی او را میتوان در کتاب تحلیلی جالبش " تاریخ مذکر"هم دید اما اینجا فصل " قول ماهی" رویکرد زنانه مدرن و به قول سینماییها " فم فتال"ی از زن عرضه میکند: زنی که خود میداند چه خیانت عظیمی کرده است، زندگی جدیدی را انتخاب کرده که مدرن است (رویکرد فمینیستی براهنی)، زمان حال را پذیرفته اما گذشته چون نیشتری به زخم او میزند و آخر هم آن را میترکاند؛ شکل روایی جریان سیال ذهن هم به این قضایا کمک زیادی کرده و این فصل به نظرم درخشانترین قسمت رمان است.

 

این رمان دوجلدی گویا در سالهای 68 تا 71 چند باری چاپ شد و پس از آن ممنوع الچاپ؛ جایی میخواندم فارابی یا صدا و سیما امتیاز این رمان را از ناشر ونویسنده خریده اند٬ فکر میکنید برای ساختن فیلم یا سریال از روی آن؟ نه! برای اینکه کسی نتواند سراغ این رمان برای ساختن فیلم یا سریال برود!! این موضوع نشان دهنده قدرت تصویری این رمان است که شاید فقط رمانهای "احمد محمود" از حیث سینمایی بودن به پای آن برسد.

 

دوستان فرمالیست آن را نادیده گرفتند یا کوبیدند بدون آنکه از تکنیک درخشان و نثر زیبای آن یادی کنند چرا که کتاب جهت گیری سیاسی داشت! اما با این حال در یک تحلیل ساختاری و فرمالیستی هم کتاب کاملا سربلند بیرون می آید.

 

این نوشته صرفا در حد یک معرفی بود و نقد فرمیک و محتوایی این اثر زمان و فضایی بهتر و بیشتر میطلبد.

 

هادی احمدی

+ نوشته شده در  یکشنبه هشتم اردیبهشت 1387ساعت 2:2  توسط   | 

حدودا یک سال پیش بود که اس ام اس هایی اومد در مورد اینکه باید اعتراض خودمونو نسبت به اقدام نشنال جاگرافی که، در آخرین نسخه نقشه جفرافیایی خاور میانه اسم خلیج فارس رو به  خلیج عرب تغییر داده بود، نشون بدیم. این پیامها بصورت ایمیل هم به دستمون می رسید که لینکی برای ثبت اعتراض خودمون در سایت petitiononline (که همانطورکه از اسمش پیداست، یک سایت غیر رسمی فقط واسه اعتراض به هر مسئله ای) توی اون درج شده بود. اون قضیه به فراموشی سپرده شد تا حدود یک ماه پیش که مجددا همین پیامها بصورت گسترده تری مجددا به دستمون رسید اما اینبار واسه اعتراض به نقشه google earth. اینبار پیامها خیلی پرهیجانتر رد و بدل میشد و کسانی که این پیامها رو به دیگران میفرستادند حرفه ای تر شده بودند و  سعی میکردند تا جایی که امکان داره حس میهن پرستی پیام رو  سنگین تر کنند. شعر معروف فردوسی - زشیر شتر خوردن و سوسمار، عرب را به جایی رسیدست کار،... - هم برای کامل کردن حس  ناسیونالیستی قضیه بهش اضافه شده بود و آخرش هم نوشته شده بود که "ما برای تغییر نام خلیج عربی به خلیج فارس به یک میلیون رای نیاز داریم. ... تو هم مثل هر ایرانی غیرتمند! دیگه برو به این لینک و اعتراض خودتو نشون بده!!! خلاصه که وقتی من یکی از این ایمیل ها رو خوندم اولین چیزی که واسم سوال شد عدد یک میلیون بود که نمیدونم کدوم مرجع رسمی اعلام کرده بود که اگه این تعداد رای توی سایت ثبت بشه اسم خلیج فارس برمیگرده. و از اون مهمتر اینکه تا همین چند روز پیش که من مجددا یکی از این ایمیلهارو دریافت کردم، عدد 1 میلیون هنوز ثابت بود! نمیدونم چه حکمتی بود که این 1 میلیون رای طلسم شده بود و نمی شد اسم خلیج فارس رو برگردوند. من هم از روی کنجکاوی رفتم توی سایت تا ببینم چه اتفاقی داره می افته. دیدم این سایت خیلی غیررسمی تر از این حرفاسات که بخواد اسم یه منطقه جغرافیایی رو تغییر بده اونم با امضای اشخاصی که غیر از یک اسم هیچ مشخصات دیگه ای ازشون درج نشده بود.

 اما چیزی که بعد از اون فکرمو مشغول کرد این بود که واقعا چه کسایی این ایمیل هارو درست میکنن و احساسات مردم رو واسه انجام دادن یک کار کاملا عبث! تحریک میکنن؟ این هیجانها ، جایی واسه تخلیه شدن، بهتر از یک سایت اینترنتی ندارند؟اصلا کی گفته که آدم با رفتن به سایت اینترنتی میشه ایرانی غیرتمند؟ اشکال کار کجاست؟ اشکال از کساییکه این پیامهارو میفرستند، یا اشکال از ماهاست که خیلی زود جوگیر میشیم و فکر میکنیم با یک تیک زدن و نوشتن یک اسم داریم کن فیکون میکنیم و امروز فرداست که دنیا صدای اعتراض ما رو بشنوه و ما هم میشیم آزادی خواه و میهن پرست؟!! یا اشکال از این اینترنت لعنتیه که شده مکان امنی واسه خودارضایی روانی هم نسل های ما؟!!! هر چی فکر میکنم نمیفهمم اگه قراره اعتراضی سراسری بشه، موضوعی مهمتر و حیاتی تر از تغییر اسم خلیج فارس وجود نداره. اصلا اگر هم  قراره نسبت به همین قضیه اعتراضی صورت بگیره، راه موثرتری به ذهن هیچ کدوم از این ایرانیهای غیرتمند نمیرسه؟ اگر دوباره گوگل توی نقشش اسم خلیج فارس رو -با فونت درشت- چاپ کنه ما ها احساس غرور میکنیم؟شاید من هنوز به عمق موضوع پی نبردم... شاید اگه دوباره این خلیج نه همیشه فارس نه همیشه عرب، دوباره همیشه فارس بشه، با خیال راحت تری برم دنبال مشکلات اقتصادی و مسکن و وام ازدواج و هزار مشکل دیگه.... یا شاید من یک ایرانی غیرتمند نیستم.!

 

هادی انصاری

+ نوشته شده در  جمعه ششم اردیبهشت 1387ساعت 2:7  توسط   | 

فعلا به دنبال پیدا کردن یک زبان مناسب برای مطالب این وبلاگ هستم٬ چون نوشتن مطلب با زبان رسمی در این حجم و هجوم انبوه مطالب و اخبار رسمی برای هر مخاطبی کسل کننده است.

از طرفی نوشتن به زبان محاوره ای و به قولی زبان خاطره تعریف کردن هم توی انواع وبلاگ ها اشباع شده و اون هم برای خواننده آزار دهنده شده.

توی همین مطلب هم این بلاتکلیفی من موج میزنه!

تا ببینیم تو این مدت چی میشه٬ فعلا به آزمون و خطامون ادامه میدیم!!

هادی احمدی

+ نوشته شده در  دوشنبه دوم اردیبهشت 1387ساعت 23:14  توسط   | 

بعد از گذشت 30 روز از سال 87 ، با توجه به اتفاقاتی که در این مدت رخ داده و موجب شوکه شدن جمع کثیری از مردم گردیده است، و با در نظر گرفتن روند سال گذشته کارشناسان پیش بینی نموده اند که سال جاری پر از اتفاقاتی خواهد بود که شوک زدگی ملت ایران را در پی خواهد داشت، لذا پیشنهاد شده است که  امسال را  سال «شوک» نامگذاری نمایند. حال برخی از این اتفاقات که منجر به ارائه چنین پیشنهادی گردیده است، را با هم بررسی میکنیم:

 

1-     نامگذاری امسال به سال شکوفایی و نوآوری، موجب پدیدار شدن یک شوک زدگی سراسری در بین تمام اقشار جامعه گردید. چرا که مردم این سرزمین، که در هر زمینه ای! مستعد نشان داده اند، معتقد بودند تمام گذشته تاریخی آنها که همواره پر از نوآوری در زمنیه های گوناگون و شکوفایی های پیاپی در علوم مختلف ریاضی، فیزیک، انرژی هسته ای، علوم فضایی و هوایی، اجتماعی فرهنگی و تمام علوم موجود در دنیا و کهکشانها بوده است، نادیده انگاشته شده است، و متعاقبا آزردگی طبع و روحیه نوآور و شکوفای این مردم را در پی داشت و قرار شده است در جهت التیام این ضربه روحی، قرن جاری را قرن شکوفایی و نوآوری مردم ایران نامگذاری نمایند.

 

2-     نتیجه مساوی تیم ملی به مربیگیری شهریار ایران و آسیا و آلمان، در روزهای نخست امسال در برابر تیم ملی کویت شوک عظیمی را به مردم ورزش دوست این مملکت وارد آورد. ما ایرانیها که سالهاست به موفقیتهای پیاپی تیم ملی چه در عرصه آسیایی و چه در عرصه جهانی عادت کرده بودیم، در سال جاری با این نتیجه ناعادلانه که گویا، نقش دستهای پنهان در آن به وضوح قابل مشاهده بود! بسیار سرخورده  شده و فریاد وامصیبتا سر دادیم. شنیده ها حاکی از آن است که پیش از این مسابقه ،مربی تیم ملی کویت بیش از شهریار با خدا لابی کرده بوده است.

 

3-     قطع مکرر برق در ایام عید، بعد از سالها ما را از خواب سنگین رفاه زدگی بیدار و دچار شوک زدگی نمود و مردم قدرشناس این مرز و بوم را برای لحظاتی چند به یاد سالهای سیاه قبل از ایجاد روشنایی الکترونیکی توسط ادیسون انداخت تا یاد و خاطره ایشان را گرامی بدارند. مسئولان بلند پایه مملکتی بعد از این اتفاق نادر، آنرا به فال نیک گرفته و قرار شد امسال به احترام ادیسون  خاموشی های مکرر و بدون آگاهی قبلی را با هم تجربه کنیم تا شاید با سوختن تعداد زیادی از لوازم خانگی یاد ایشان را جدی تر ازگذشته گرامی بداریم.

 

4-     مصوب شدن قیمت 400 تومان برای هر لیتر بنزین آزاد در سال 87، حتی روح مرحوم دکتر مصدق را نیز در دنیای باقی به شوک واداشت. پیش از این افکار عمومی معتقد به رایگان شدن این محصول ملی در سال جدید بوده است.

 

5-     گران شدن نرخ کرایه تاکسی نیز بصورت غیر رسمی و غافلگیرکننده ای، بیش از هر هموطن دیگری، پایتخت نشینان عزیز را به  شوک زدگی واداشت. شاید مردم تهران منتظر شنیدن این خبر خوش شبه هسته ای بصورت جدی تری از رسانه های ملی، بودند.

 

6-     و موارد بسیار دیگری از جمله خبر خشکسالی در سال جدید و کمبود آب ناشی از آن، اختلالات مخابراتی عدیده بخصوص در ابتدای سال، دستور ریاست محترم جمهوری مبنی از ارزان شدن قیمت مسکن، تغییر نام خلیج فارس به خلیج عربی در نقشه گوگل ارث و... را میتوان جزو اصلی ترین عوامل شوک زدگی مردم همیشه در صحنه ایران در سال جدید نام برد.

 

هادی انصاری

+ نوشته شده در  جمعه سی ام فروردین 1387ساعت 15:0  توسط   | 

قیمت مواد غذایی در ایران روز به روز در حال افزایشه٬ درسته که این بحران افزایش قیمت جهانیه خیلی دیگه از جاهای دنیا رو هم تحت تاثیر قرار داده ولی افزایش ها در ایران از همه جا بیشتره  و طبعا بار این افزایش قیمت روی طبقات متوسط به پایینه.

با تعیین دستمزد ۲۲۰ هزار تومانی برای مشمولین قانون کار مطمئنا مردمان طبقات متوسط و پایین سال سختی را با این افزایش قیمت ها در پیش خواهن داشت. به این نمونه ها توجه کنید:

گوشت و مرغ

قیمت گوشت اوایل پارسال ۶۰۰۰ تا ۶۵۰۰ تومان بود که الان بالای ۱۰۰۰۰ تومانه . مرغ هم که سال گذشته از ۱۸۰۰ تومان بالاتر نرفته بود الان به ۲۵۰۰ تا ۲۸۰۰ تومان رسیده. این یعنی کم کم باید پروتئین رو از سر سفره مردم حذف شده در نظر بگیریم.

میوه٬صیفی جات٬ سبزی

در حالي كه افزايش قيمت ميوه و سبزي كه از اوايل امسال آغاز شده بود همچنان ادامه دارد.

قيمت گوجه‌فرنگي در زمستان 86 که فصل كشت اين محصول نيست از هر كيلو 1200 تومان بالاتر نرفته بود ولي قيمت اين محصول از روزهاي قبل از عيد رو به افزايش گذاشت و در روزهاي اخير به بالاتر از دو هزار تومان هم رسيده است. بادمجان و كدو هم در ميادين ميوه و تره‌بار شهرداري‌ها پيدا نمي‌شود و با قيمت‌هاي هر كيلو 1000 تا 1200 تومان به فروش مي‌رسد كه براي اين فصل بسيار بالاست چون در سال گذشته قيمت اين محصول حداكثر كيلويي300 تومان بوده است. قيمت سبزيجات هم كه در روزهاي اخير افزايش چشمگيري داشت و به هر كيلو 1000 تومان رسيده بود، در روزهاي اخير نسبتا كاهش يافته و به هر كيلو 800 تومان رسيد كه اين قيمت براي اين موقع از سال خیلی گران است.

این روزها كيفيت ميوه‌هايي كه اين روزها در مغازه‌ها يافت مي‌شوند نسبت به قبل افت چشمگيري داشته است چون ميوه‌هاي زمستاني رو به پايان هستند و ميوه‌هاي فصل گرم هم هنوز به صورت انبوه به بازار نيامده‌اند و اگر هم در بازار موجود باشند به صورت نوبرانه‌اند و بسيار گران هستند. قيمت انواع مركبات نسبت به اوايل فروردين با افزايش مواجه بوده و قيمت پرتقال‌هاي وارداتي كه كيفيت‌شان نسبت به هفته‌هاي قبل پايين‌تر هم آمده به هر كيلو دو هزار تومان هم رسيده‌ است.ميوه‌هاي نوبرانه مثل توت‌فرنگي و چاقاله‌بادام هم با قيمت‌هاي بسيار بالا به فروش مي‌رسند و از ميوه‌هاي تابستاني مثل آلبالو و گيلاس و زردآلو هنوز خبري نيست. قيمت يك ظرف 200 گرمي توت‌فرنگي دو هزار تومان و هر كيلو چاقاله بادام هم 3500 تا 4500 تومان به فروش مي‌رسد.

 لبنیات

افزايش بي سر و صداي قيمت مواد لبني كه پيش از عيد شروع شده بود، پس از تعطيلات شدت بيشتري پيدا كرده است.سال گذشته افزايش رسمي نرخ مصوب كارخانه‌ها و مطرح شدن آن با حاشيه‌هاي فراواني همراه بود و در آخر معلوم نشد كه اين افزايش قيمت‌ها با موافقت دولت بوده است يا خير؟ با اين حال بسياري از كارخانه‌ها از عرضه مواد لبني‌ كه مشمول قيمت‌هاي مصوب قرار مي‌گرفتند خودداري و بازار را با كالاهايي كه قيمت‌گذاري‌هاي دولتي براي آنها اعمال نمي‌شد اشباع كردند و ناخودآگاه اين افزايش قيمت از ابتداي تابستان سال گذشته به مردم تحميل شد، اما افزايش قيمت‌هاي اخير باعث شده است كه تفاوت قيمت برخي مواد لبني نسبت به ابتداي سال گذشته به بيش از 50 درصد برسد!